1. Theo dõi độ giãn cơ (Neuromuscular Monitoring) – Tại sao lâm sàng là chưa đủ?
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh các dấu hiệu lâm sàng như: bệnh nhân tự thở, nâng đầu 5 giây, hay bóp bóng thấy “nặng tay” không loại trừ được tình trạng giãn cơ tồn dư (Residual Neuromuscular Blockade).
-
Vị trí đặt điện cực: Thường là dây thần kinh trụ (cơ khép ngón cái) hoặc dây thần kinh mặt (cơ vòng mắt/cơ mày). Tuy nhiên, cơ khép ngón cái phản ánh chính xác hơn sự phục hồi của các cơ hô hấp (cơ hoành, cơ hầu họng).
-
Chiến lược theo dõi:
-
Phong tỏa sâu (Deep Block): Khi TOF = 0 nhưng PTC (Post-Tetanic Count) từ 1-5. Giai đoạn này cần thiết cho các phẫu thuật nội soi cần áp lực ổ bụng thấp.
-
Phong tỏa trung bình (Moderate Block): Khi TOF xuất hiện từ 1 đến 3 đáp ứng (T1-T3). Đây là mức độ duy trì tiêu chuẩn trong phẫu thuật.
-
Giai đoạn phục hồi: Khi TOF ratio (T4/T1) bắt đầu xuất hiện. Chỉ khi TOF ratio > 0.9 mới được coi là an toàn để rút nội khí quản.
-
2. Sốc phản vệ do Rocuronium – Một nghịch lý lâm sàng
Mặc dù Rocuronium ít gây giải phóng Histamine trực tiếp (không gây đỏ bừng mặt hay tụt huyết áp thoáng qua như Atracurium), nhưng nó lại là thuốc giãn cơ có tỷ lệ gây sốc phản vệ qua trung gian IgE cao nhất trong một số báo cáo.
-
Cơ chế: Cấu trúc bậc bốn của Amoni (quaternary ammonium ions) trong Rocuronium là epitope chính gây phản ứng với IgE.
-
Nhạy cảm chéo: Những bệnh nhân dị ứng với mỹ phẩm, thuốc nhuộm tóc hoặc các thuốc có gốc Amoni bậc bốn khác có nguy cơ cao hơn.
-
Xử trí: Nếu nghi ngờ sốc phản vệ ngay sau khi khởi mê (co thắt phế quản, tụt huyết áp, phát ban), ngoài phác đồ cấp cứu sốc phản vệ tiêu chuẩn (Adrenaline), việc hóa giải nhanh bằng Sugammadex (liều cao 16 mg/kg) đã được báo cáo trong một số trường hợp giúp “gắp” phân tử thuốc ra khỏi dòng máu, từ đó có thể làm giảm bớt mức độ nặng của phản ứng.
3. Lời kết cho thực hành lâm sàng
Rocuronium đã khẳng định vị thế là một thuốc giãn cơ linh hoạt:
-
Nhanh như Succinylcholine (nếu dùng liều cao).
-
Sạch về mặt huyết động (ít giải phóng Histamine).
-
An toàn tuyệt đối khi có Sugammadex hỗ trợ.
Tuy nhiên, sự an toàn này chỉ đạt được khi bác sĩ gây mê tuân thủ nghiêm ngặt việc cá thể hóa liều lượng (dựa trên cân nặng lý tưởng, chức năng gan thận) và luôn có máy theo dõi TOF trên tay.
